نه بسیار دور
انگار همین دیروز بود
شلیک ناگهانی تفنگ کوچکت
بر هر چیز
و تاختنت بر ترکه ی نازکِ چوب
با ادامه ای از خاک ودود
سوار خونین سفر!
نه بسیار دور
انگار همین دیروز بود
که تفنگ بر دوش از کوچه گذشتی و
بر هر چه شب شلیک شدی
و بر زمینه ی سپیده دمان شکفتی
چون یک ستاره ی قرمز
نه بسیار دور
انگار همین دیروز بود
«شهاب الدین ایذه ای»
تاریخ کهنسال ایران، شاهد مبارزات و فداکاری های بسیاری از قهرمانان و مردان شجاع و دلیری است که در هنگام خطر از کشته شدن نهراسیدند و بی باکانه به پیشواز حوادث شتافتند و مردانه تا آخرین لحظه حیات از شرف و حیثیت خود دفاع کردند. و سرانجام جان خود را برای رسیدن به اهداف بزرگ، ایثارگرانه از دست دادند.
قوم بزرگ بختیاری هم با آن پیشینه قوی تاریخی و فرهنگی، همواره شاهد رشادت های شیر مردان و زنانی بوده که حاضر به فدا کردن جان عزیز بودند اما هرگز زیر بار ظلم و ستم و تحقیر نرفتند.
لایارد در کتاب جاودانه خود می نویسد: « در مدت طولاني که در بختياري بودم بارها شنيدم که لرها مي گفتند فلان شخص چون شير مي جنگيد. ولي من نمي توانستم قبول کنم که انسان چطور مثل شير مي جنگد تا آنکه آن روز در (جنگ شریفات ) مشاهده نمودم که چگونه بختياري ها بدون ترس و با وجود قلت و کمي نفرات سپاه اعراب شريفات را درهم شکستند و آن ها را وادار به فراري بسيار حقارت آميز نمودند». به قول شاعر گمنام آن زمان:
هزار وپانصد سوار مولا نُهاسون آعزيز جُلفه سوار زيد اِشکناسُون
کاسمال تو قِر بخور بِنير بِخورزات وَنده بیِد به سينه اسب،شيخ شريفات
با سیری در تاریخ پر غرور بختیاری، به نام های بسیاری برمی خوریم که هر کدامشان افتخار قوممان هستند اما در این میان نام علی مردان خان بختیاری همچون نگینی منحصر به فرد درخششی ویژه دارد. اویی که در دامان شیر زنی همچون بی بی مریم پرورش یافت.بی بی مریم خود ثمره ازدواج حسینقلی خان ایلخانی و بی بی فاطمه « دختر علی رضاخان کیانرسی» است. او در جنگ جهانی اول به طرفداری از آلمان و عثمانی، بر ضد انگلیس و روس قیام کرد. آقای وحید دستگردی در قصیده معروف خود تحت عنوان (نوید فتح) در مدح بی بی مریم گفته است:
ای مریم مسیح دم، ای افتخار ملک بازوی جاه، دست شرافت سوار ملک
گر حکمران تو بودی در اصفهان زار این چنین نبود کنون روزگار
از جای خیز ایل سلحشور بختیار بنمای بار دگر، چون بخت یار ملک
امروز ایل بختیاری فرمانبر تواند سرها به کف گرفته برای نثار ملک
کن تخت شادمانی بیگانه سرنگون ای شادی روان زمانه، ای غمگسار ملک
پروفسور گاثوریت استاد کرسی تاریخ و مستشرق معروف امریکایی نیز در مقام تجلیل از بی بی مریم گفته است: این پیرزن برجسته روحی سرکش و فکری مستقل داشت. و در تعیین سیاست بختیاری به ویژه در جنگ جهانی اول نقش مهمی ایفا کرده است.
علی مردان خان این بزرگ مرد قوم بختیاری ثمره ازدواج بی بی مریم با علی قلی خان از طایفه محمود صالح بختیاری است. علی مردان در کودکی پدر را از دست داد و به ناگزیر همراه با مادرش از خانه پدری به خانه حاجی قلی خان سردار اسعد نقل مکان کرد. و پس از آن که بی بی مریم به عقد فتح ا... خان سردار ارشد درآمد علی مردان هنوز در خانه سردار اسعد و سردار ظفر به سر می برد و در همان جا به مکتبخانه رفت و به دانش آموزی پرداخت.
بعد از دوران بلوغ تا سال 1302 شمسی قمری که طوایف چهارلنگ از قلمرو بختیاری مجزا شدند از زندگی علی مردان خان اطلاعات دقیقی در دست نیست و تنها این را می دانیم که در همین سال، محمد علی خان و علی مردان خان به ترتیب یکی به سمت ایلخانی و دیگری به عنوان ایلبگی طوایف چهار لنگ مصدر کار شدند.
انشاءا... در پُست آینده قصد دارم به طور مفصل و دقیق به شرح قیام علی مردان خان و توطئه رضاشاه و سرلشکر محمد حسین ایرم بر علیه او و دیگر روسای بانفوذ بختیاری بپردازم.
معني شعر:
هزار و پانصد سوار دشمن که مولا شريفات در جلويشان مغرورانه اسب مي تازد به وسيله آقا عزيز که سوار اسب جلفه «نوعي اسب نسب دار عربي» است شکسته شدند. قائد اسماعيل برگرد و خواهر زاده ات را ببين که چگونه شيخ شريفات را از پاي در آورد وبه خاک انداخت.
